Webinar: Cập nhật Quy định chống mất rừng của Vương quốc Anh

Ngày 11/9/2026, Mạng lưới EUDR Lâm nghiệp và Tổ chức Forest Trends đã phối hợp tổ chức chức webinar “Cập nhật Quy định Chống mất rừng của Vương quốc Anh” nhằm cập nhật những định hướng mới nhất của Vương quốc Anh trong xây dựng các quy định liên quan đến mất rừng và thẩm định chuỗi cung ứng hàng hóa.

Tại sự kiện, ông Tom Alpe, Cố vấn chính sách thuộc Bộ Ngoại giao Vương quốc Anh, đã chia sẻ về cách tiếp cận dự kiến tại Great Britain, mối liên hệ với Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), cũng như những nội dung mà các doanh nghiệp và cơ quan quản lý Việt Nam cần lưu ý trong thời gian tới.

Theo ông Tom Alpe, các thị trường quốc tế đang có xu hướng tăng cường yêu cầu đối với thương mại nông, lâm sản theo hướng có khả năng truy xuất, hợp pháp và bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, các biện pháp thẩm định chuỗi cung ứng được Vương quốc Anh xem là một công cụ quan trọng để thiết lập các yêu cầu rõ ràng, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các bên tham gia thị trường.

Một điểm quan trọng được làm rõ tại sự kiện là Vương quốc Anh sẽ áp dụng hai cách tiếp cận khác nhau đối với Bắc Ireland và Great Britain. Theo thông báo của Chính phủ Anh ngày 23/6/2026, EUDR sẽ được áp dụng tại Bắc Ireland từ cuối tháng 12/2026. Trong khi đó, Great Britain, gồm Anh, Scotland và Wales, sẽ xây dựng một cơ chế thẩm định bắt buộc riêng, vận hành song song với EUDR. Chính phủ Anh đồng thời có kế hoạch tăng cường Quy định về Gỗ của Vương quốc Anh và về dài hạn hướng tới một tiêu chuẩn không gây mất rừng.

Great Britain dự kiến áp dụng yêu cầu đối với 7 nhóm hàng hóa

Theo đề xuất hiện nay, phạm vi hàng hóa tại Great Britain sẽ tương ứng với bảy nhóm hàng hóa cốt lõi thuộc EUDR, gồm sản phẩm từ gia súc, ca cao, cà phê, cọ dầu, cao su, đậu tương và gỗ.

Các doanh nghiệp có doanh thu toàn cầu trên 1 triệu bảng Anh dự kiến sẽ phải bảo đảm rằng các hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh được sản xuất phù hợp với pháp luật liên quan tại quốc gia sản xuất; thiết lập hệ thống thẩm định và báo cáo hàng năm. Doanh nghiệp cũng sẽ phải thu thập, lưu giữ và chuyển tiếp dữ liệu định vị địa lý trong chuỗi cung ứng.

Tại phần trao đổi, ông Tom Alpe nhấn mạnh rằng yêu cầu về dữ liệu địa lý là một trong những điểm quan trọng nhằm hỗ trợ truy xuất nguồn gốc. Theo định hướng hiện tại, Great Britain dự kiến yêu cầu doanh nghiệp có thông tin địa lý gắn với vùng sản xuất, đồng thời mong muốn tận dụng các hệ thống và cơ sở dữ liệu mà doanh nghiệp, chính phủ và các bên liên quan đang xây dựng để đáp ứng EUDR, thay vì tạo thêm một hệ thống hoàn toàn mới.

Đây cũng là nội dung nhận được nhiều câu hỏi từ phía Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh sản xuất nông, lâm nghiệp có sự tham gia của số lượng lớn hộ sản xuất nhỏ và diện tích đất sản xuất thường phân mảnh. Các đại biểu đặt vấn đề về mức độ chi tiết của dữ liệu địa lý, khả năng kiểm soát khối lượng hàng hóa gắn với từng vùng sản xuất, cũng như chi phí thu thập thông tin ở cấp lô đất. Theo ông Tom Alpe, nhiều chi tiết kỹ thuật liên quan đến cách thức áp dụng dữ liệu địa lý vẫn đang được xây dựng và sẽ là một nội dung quan trọng trong quá trình tham vấn chính sách sắp tới.

Tương thích với EUDR nhưng không hoàn toàn giống EUDR

Một trong những định hướng đáng chú ý của Vương quốc Anh là tạo khả năng tương thích về mặt vận hành giữa chính sách tại Great Britain và EUDR.

Các điểm dự kiến tương đồng bao gồm phạm vi hàng hóa, yêu cầu truy xuất nguồn gốc dựa trên dữ liệu địa lý, cách tiếp cận đơn giản hơn đối với một số doanh nghiệp ở khâu sau của chuỗi cung ứng, cũng như khả năng sử dụng các hệ thống tuân thủ EUDR hiện có.

Tuy nhiên, Great Britain hiện không dự kiến áp dụng toàn bộ các yêu cầu của EUDR. Trong giai đoạn đầu, trọng tâm sẽ là bảo đảm hàng hóa được sản xuất hợp pháp theo pháp luật về sử dụng và sở hữu đất tại quốc gia xuất xứ, thay vì áp dụng ngay tiêu chuẩn “không gây mất rừng”. Chính phủ Anh cũng chưa dự kiến áp dụng hệ thống phân loại rủi ro theo quốc gia, không yêu cầu các doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 triệu bảng Anh tham gia, không bổ sung kiểm soát hải quan mới tại biên giới và không yêu cầu nộp Tuyên bố thẩm định tại thời điểm hàng hóa nhập vào Great Britain.

Trong phần hỏi đáp, ông Tom Alpe giải thích thêm rằng ở giai đoạn đầu, nếu hàng hóa được sản xuất trên diện tích đất được sử dụng hợp pháp theo pháp luật của quốc gia sản xuất, việc trước đó có chuyển đổi rừng nhưng được pháp luật cho phép sẽ chưa tự động khiến hàng hóa không đủ điều kiện tiếp cận thị trường Great Britain. Tuy nhiên, về dài hạn, Vương quốc Anh vẫn đặt mục tiêu chuyển sang tiêu chuẩn không gây mất rừng; khi đó, các vấn đề như mốc thời gian, định nghĩa rừng và tiêu chí chuyển đổi đất có thể tiếp tục được xem xét.

Ông cũng lưu ý rằng việc tuân thủ EUDR sẽ không đồng nghĩa một cách tự động với việc đáp ứng quy định của Great Britain do đây là hai chính sách khác nhau. Tuy nhiên, định hướng của Chính phủ Anh là để các hệ thống được xây dựng cho EUDR có thể tiếp tục được sử dụng, qua đó hạn chế việc doanh nghiệp phải thu thập lại cùng một loại thông tin cho nhiều thị trường.

Việt Nam được khuyến khích tham gia quá trình tham vấn

Chính phủ Anh dự kiến mở quá trình tham vấn về các đề xuất trong mùa thu năm 2026. Theo phần trình bày, quá trình tham vấn sẽ tập trung vào phạm vi chính sách, các yêu cầu thẩm định, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu địa lý, cũng như cách thức để hệ thống tại Great Britain có thể vận hành song song với các hệ thống tuân thủ EUDR hiện nay. Ông Tom Alpe cho biết quá trình tham vấn dự kiến được thực hiện công khai trực tuyến và có thể kéo dài khoảng sáu tuần. Chính phủ Anh đặc biệt khuyến khích Chính phủ Việt Nam, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức liên quan tham gia đóng góp ý kiến.

Theo ông, phản hồi từ các quốc gia sản xuất như Việt Nam sẽ giúp cơ quan xây dựng chính sách hiểu rõ hơn các hệ thống dữ liệu hiện có, những khó khăn trong việc truyền tải thông tin qua các chuỗi cung ứng phức tạp, cũng như các vấn đề thực tiễn có thể phát sinh khi triển khai quy định.

Đối với Việt Nam, những định hướng mới từ Vương quốc Anh cho thấy yêu cầu về tính hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu vùng sản xuất sẽ tiếp tục trở thành các yếu tố quan trọng trong thương mại nông, lâm sản quốc tế. Việc đầu tư hiện nay vào hệ thống dữ liệu vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chuẩn bị đáp ứng EUDR vì vậy không chỉ phục vụ thị trường EU, mà còn có thể tạo nền tảng để doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu tương tự tại những thị trường lớn khác trong tương lai.

Về diễn giả: ông Tom Alpe, là Cố vấn Chính sách Thương mại tại Đơn vị Lâm nghiệp Quốc tế Vương quốc Anh, có trên 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chính sách và chương trình liên quan đến rừng nhiệt đới, thương mại bền vững và chuỗi cung ứng hợp pháp. Ông cũng đã tham gia hỗ trợ Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Anh (DEFRA) trong quá trình phát triển các quy định về chống mất rừng của Vương quốc Anh.